بسم الله الرّحمن الرّحیم
پیمایش تنگل ژرف چهارطاق
باخرز - استان خراسان رضوی
زمان اجرای برنامه: اردیبهشت1396
این برنامه: اکسپدیشن دره نوردی(اکتشافی)
درحالی که در گوگل ارث، مشغول بررسی ناهمواری های استان خراسان رضوی بودم، به یک دره عمیق، در حول و هوش شهر باخرز، برخورد کردم که چشمانم را به خودش، جلب کرد. تصمیم گرفتم که در یک زمان مناسب، این دره را پیمایش کنیم.
وقتی برای پیمایش دره، به منطقه آمدیم، متوجه شدم که نام این دره بسیار زیبا، تنگل ژرف چهارطاق، به معنای دره عمیق و پرآب، می باشد.
دره ای بس زیبا و دیدنی، با مناظر کاملاً بکر و آبشارهای کوتاه و استخرهای فراوان طبیعی و درختچه هایی که در مسیر حرکت رودخانه، قرار داشتند. دره ای کم رفت و آمد که برای پیمایش برخی از نقاط آن، باید از میان انبوه درختچه ها و صخره ها، مسیر پیدا کرده و مرتباً به چپ و راست بزنیم. گاهی دره، عمیق و باریک می شد و گاهی نیز دره، فراخ و باز می شد. این تضاد طبیعی، جذابیت و لذت پیمایش دره را دوچندان کرده بود.
من به همراه دوست خوبم(عظیمی)، در اردیبهشت1396، تصمیم گرفتیم این دره را پیمایش کنیم. در ابتدا با اتوبوس از مشهد، راهی تربت جام شده و سپس از آن جا با یک سواری، خودمان را به شهر باخرز رساندیم. تنگل ژرف چهارطاق، در شهرستان باخرز، قرار دارد. نزدیک ترین روستا به تنگل ژرف چهارطاق، روستای تورانه می باشد.
ما با تاکسی های خطی، خودمان را به روستای تورانه با ارتفاع 1613متر می رسانیم. اکنون ساعت، سه عصر است و ما کوله های سنگین خود را مرتب کرده و به سمت دره، حرکت می کنیم.
مسیر پیمایش شده، با رنگ سبز، مشخص می باشد.
پس از یک ساعت پیمایش، به دره می رسیم. دره ای عمیق و سرسبز که به صورت پیچ وا پیچ، ادامه پیدا می کند. این آغاز یک هیجان و ماجراجویی است، برای ما که می دانیم از حالا، مناظر زیبا و جالبی در پیش خواهیم داشت که تا کنون ندیده ایم.
به دره می رسیم و رودخانه جاری را ملاحظه می کنیم. با وجود آب، دیگر غمی نیست. تا هر کجا که برود، او را تعقیب خواهیم کرد. خدا را شاکریم که تا این جای برنامه، مشکلی برای ما پیش نیامده است و در ادامه نیز، امیدواریم که مشکل خاصی برای ما پیش نیاید و برنامه، نیمه کاره به اتمام نرسد. برای صرف ناهار و نماز، یک ساعتی توقف کرده و سپس پیمایش را آغاز می کنیم.
خیلی سریع به چندین آبشار کوتاه بر می خوریم و برای این که کفش و لباس هایمان خیس نشود، مجبور می شویم گاهی از صخره های سمت چپ رودخانه، کمک بگیریم و گاهی به صخره های سمت راست، آویزان شویم. البته چند ساعتی نگذشت که ما در پیمایش مسیر، به حوضچه ای عمیق برخورد کردیم و تا زیر گردن، وارد آب شدیم و نشان داد تمام این جنگولک بازی های ما، برای خیس نشدن کفش و لباس هایمان، بیهوده بوده است. خب این از ویژگی های پیمایش دره های اکتشافی است. طبیعتاً اگر دومرتبه بخواهیم این دره را پیمایش کنیم، از همان ابتدا، وارد رودخانه شده و تقلایی برای خیس نشدن، نخواهیم کرد.
هرچه بیشتر پیمایش می کنیم، مناظر دره، زیبا تر و تماشایی تر می شود. همین مسئله، روحیه مضاعفی به ما می دهد تا بدون احساس خستگی، دره را پیمایش کنیم.
نمایی از یک طاق طبیعی زیبا در تنگل ژرف چهارطاق
آبشارهای کوتاهی که در مسیر پیمایش، زیاد به چشم می خورد.
وجود پوشش گیاهی متنوع، در تنگل ژرف چهارطاق
رفته رفته، هوا تاریک می شود و ما به دنبال سرپناهی مناسب، برای اطراق شبانه، هستیم.
در این نقطه، عرض دره، به حداقل می رسد و فقط و فقط، باید دل به آب زد؛ چرا که صخره های اطراف آن هم، به هیچ وجه، قابل صعود نمی باشد. با این که هوا سرد شده و خبری از سوسوی آفتاب نیست، به ناچار وارد حوضچه ای می شویم که یک و نیم متر، عمق دارد که علاوه بر آن، باید از یک آبشار یک متری هم صعود کنیم. به هر زحمتی بود، در ابتدا، کوله ها را برداشته و روی دست گرفتیم و به بالای آبشار، پرتاب کردیم و بعد خودمان، همچون موش آب کشیده، از آبشار، بالا رفتیم.
بعد از این صحنه پر مخاطره، نیم ساعتی حرکت کرده تا به دوآبی می رسیم که در این نقطه، دره کاملاً باز شده و محل مناسبی برای چادر زدن، می باشد. لباس هایمان، کاملاً خیس است و ما خیلی سریع، چادر را برپا کرده و لباس ها را تعویض می کنیم. کمی عکاسی در شب و در نهایت، نماز و صرف شام و خواب.
ارتفاع دوآبی، 1800متر می باشد و پیمایش ما از روستا تا دوآبی، به 13کیلومتر رسید.
نمایی از محل شب مانی در صبح روز دوم برنامه
ما با کمی وقفه، در ساعت 9صبح، پیمایش خود را در روز دوم برنامه، آغاز می کنیم. برنامه ما این است که وسایل غیر ضروری را در دوآبی گذاشته و با کوله سبک، مسیر را پیمایش کنیم. در ابتدا دره سمت چپ، که دره اصلی می باشد و رودخانه آن، بزرگ تر است را تا انتها، پیمایش کرده و پس از مراجعت به دوآبی، این بار دره سمت راست را تا زمانی که فرصت داشته باشیم، پیمایش کرده و مجدداً به دوآبی بازگردیم برای شب مانی دوم.
مسیر پیمایش شده در دره اصلی که سمت چپ تصویر می باشد و دره فرعی که در سمت راست تصویر دیده می شود، با رنگ سبز، مشخص شده است.
از دوآبی وارد دره سمت چپ شده و پیمایش خود را آغاز می کنیم. این دره نیز چندین آبشار کوچک دارد و پیمایش آن را دشوار می کند.
آگاما، گونه ای از مارمولک ها می باشد که در منطقه، زیست می کنند.
پس از پیمایش دوساعته، رفته رفته آب دره تمام می شود و شیب دره زیاد می گردد و به تعداد درختچه ها، افزوده می شود، اما ما همچنان جسورانه، پیمایش دره را ادامه می دهیم تا جایی که دیگر، پیشروی در آن، غیر ممکن می شود. پیمایش این قسمت از دره، بسیار نفس گیر و خسته کننده بود و ما تصمیم می گیریم که دیگر، پیمایش دره را ادامه ندهیم. تقریباً ما تا ارتفاع 2000متری، در این دره، بالا آمدیم.
نمایی از ارتفاعات دره اصلی
مجدداً از داخل درختچه ها و بوته ها، به سمت دوآبی، باز می گردیم.
در مسیر بازگشت به دوآبی
این جا، دوآبی است. ما در حدود یک ساعت است که برای صرف ناهار و نماز، در دوآبی توقف کرده و این بار، وارد دره سمت راست می شویم. ساعت، چهار عصر است و فرصت چندان زیادی برای پیمایش این دره نداریم.
تصاویر دره سمت راست
جوی باریکی در این دره جریان دارد.
این دره، برخلاف رودخانه کم آبش، مناظر و چشم اندازهای بسیار زیبا و قشنگ تری نسبت به دره سمت چپی دارد و درخت های بزرگ و سرسیزی در آن به چشم می خورد که به قول معروف، جون می دهد برای شب مانی و کمپینگ.
به هر حال ما خیلی سریع تر این دره را پیمایش می کنیم تا به صخر بلندی بر می خوریم. اندکی خود را درگیر صخره ها و دیواره ها می کنیم، اما به دلیل ضیق وقت و تاریک شدن هوا، آن جا را به سمت دوآبی، ترک می کنیم.
این جا بن بست است.
در مسیر بازگشت به دوآبی
محلی مناسب برای کمپینگ که البته ما باید خودمان را به دوآبی برسانیم.
طبیعت این دره فرعی، از دره اصلی، دل نشین تر و جذاب تر است.
نمایی از دوآبی در ابتدای غروب
در حالی که هوا کاملاً تاریک شده است، به دوآبی رسیده و در یک غار کوچک، که در آن جا وجود دارد، چادر را بر پا کرده و خسته و کوفته، وارد آن می شویم.
پیمایش روز دوم برنامه نیز به 16کیلومتر رسید.
در حالی روز سوم برنامه را آغاز می کنیم که شب گذشته، در منطقه، یک رگبار بهاری زد و لطافت هوا و زیبایی منطقه را مضاعف کرد. من هم از این فرصت پیش آمده، استفاده کرده و پیش از صرف صبحانه، گشتی زدم به شکوفه های زرد زرشک و محل کمپینگ. وَه که چه لطافت باور نکردی و وصف ناشدنی بود.
نمایی زیبا از محل کمپ ما در دوآبی
شکوفه های زرد رنگ درختچه های زرشک. شکوفه هایی که در فصل پاییز، تبدیل به یاقوت های آبدار می شوند.
در این دره، ریواس هم به وفور یافت می شود.
در ساعت 8صبح، پیمایش خود را آغاز می کنیم. حالا دیگر زمان بازگشت، فرا رسیده و پس از دو روز نفس گیر و فرسایشی، با حوصله و تمرکز کافی، به سمت روستا، حرکت می کنیم.
در ابتدا خیلی سریع، به حوضچه عمیق یک و نیم متری رسیده و پس از داخل شدن در آن، با لباس ها و کفش های خیس شده، خارج می شویم. سپس مجدداً حرکت کرده تا در نهایت در ساعت 2بعد از ظهر، پیمایش دره، به اتمام می رسد.
طبیعت زیبای تنگل ژرف چهارطاق
یک توقف کوتاه کرده و پس از صرف باقی مانده آذوقه و خواندن نماز، دره را به قصد روستا، ترک می کنیم.
در نهایت پس از 41کیلومتر پیمایش، در یک برنامه سه روزه، دومرتبه ما وارد روستای تورانه می شویم؛ اما این بار با کلی خاطره و تجربه از برنامه دره تنگل ژرف چهارطاق. از خداوند سپاسگزاریم که به مدد و لطف او، توانستیم این برنام اکتشافی را، با تمامی مخاطراتش، اجرا کنیم.
پیمایش این دره، برای ما بسیار جالب و لذت بخش بود و لحظات بسیار خوب و خوش و پر هیجانی را در آن، سپری نمودیم. شاید کمتر کسی باور کند که در منطقه باخرز، یک چنین طبیعت بکر و تماشایی وجود داشته باشد و الحق و و الإنصاف، جای بسی تأسف دارد که جای گردشگران و علاقه مندان به طبیعت، در این دره، خالی است. اگر چه زیبایی تنگل مزار چهارطاق، به اندازه بینالود و هزارمسجد، نمی باشد، اما ارزش و پتانسیل آن را دارد که هر طبیعت گرد و کوهنوردی، برای یک بار هم که شده، این دره را پیمایش کند.
و این کودک دوست داشتنی روستای تورانه
و اما در پایان...
دیباچه گلستان سعدی:
منّت خدای را عزّوجلّ که طاعتش، موجب قربت است و به شکر اندرش، مزید نعمت؛ هر نفسی که فرو می رود، ممدّ حیات است و چون بر می آید، مفرّح ذات؛ پس در هر نفسی، دونعمت موجود است و بر هر نعمتی، شکری واجب.
لطفاً برای مشاهدۀ سایر سفرنامه های من در استان خراسان رضوی، اینجا را کلیک نمایید.
لطفاً برای مشاهدۀ سایر سفرنامه های من در ایران، اینجا را کلیک نمایید.
برای مشاهدۀ صفحه اصلی سایت، اینجا را کلیک نمایید.